Kadry, płace, ubezpieczenia 2026 / 2027 – kompendium zmian

Rok 2026 przyniósł zmiany w obszarze kadr, płac i ubezpieczeń społecznych. Nowe zasady ustalania stażu pracy, istotne modyfikacje w systemie zasiłków i kontroli ZUS, daleko idąca elektronizacja prawa pracy, regulacje dotyczące równości wynagrodzeń i wartościowania stanowisk pracy oraz wzmocnienie kompetencji organów kontrolnych wymagają od pracodawców, kadrowców i specjalistów HR szybkiego dostosowania procedur i dokumentacji. Szkolenie stanowi kompleksowe podsumowanie najważniejszych zmian prawnych na 2026 rok wraz z omówieniem ich praktycznych konsekwencji.

Cel szkolenia

Celem szkolenia jest przygotowanie uczestników do prawidłowego stosowania nowych i zmienionych przepisów prawa pracy, ubezpieczeń społecznych i wynagrodzeń obowiązujących w 2026 r. oraz omówienie projektowanych zmian na rok 2027. Uczestnicy zdobędą wiedzę pozwalającą na bezpieczne rozliczanie świadczeń, właściwe prowadzenie dokumentacji kadrowo-płacowej, ocenę ryzyk związanych z kontrolami ZUS i PIP oraz dostosowanie wewnętrznych procedur do nadchodzących zmian, w tym regulacji unijnych.

1.Ustawa stażowa – rewolucja w okresach wliczanych do uprawnień pracowniczych

• katalog nowych okresów wliczanych do stażu pracy
• zaświadczenie z ZUS USP / US7
• dokumentowanie okresów zatrudnienia – sytuacje problematyczne

- student do 26 r.ż na umowie zlecenia

- jdg – wakacje składkowe

- jdg – sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem - „urlop wychowawczy”

• ustawa stażowa – terminy

- termin wejścia w życie ustawy

- warunki wliczenia okresów zatrudnienia sprzed wejścia wżycie ustawy

- przeliczenie uprawnień – czy trzeba będzie przeliczać uprawnienia wstecz?

2. Zmiany w zasiłkach i kontrolach ZUS – nowelizacja ustawy zasiłkowej i systemowej

• Okres zasiłkowy w przypadku kilku tytułów ubezpieczenia chorobowego
• Utrata prawa do zasiłku chorobowego
• Zmiany w wystawianiu zwolnień lekarskich
• Zasiłek wyrównawczy – zmiany w orzekaniu przez ZUS
• Zmiany w kontroli zwolnień lekarskich
• Lekarze orzecznicy
• Zmiany w zasadach i trybie wydawania orzeczeń
• Termin wejścia w życie zmian oraz przepisy przejściowe

3. Nowe zasady wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkow

4. Elektronizacja w KP

• postać a forma elektroniczna
• nowy katalog wniosków składanych w postaci elektronicznej
• postać elektroniczna wniosku a papierowa teczka akt osobowych 

5. Przejrzystość i równość wynagrodzeń w UE – dyrektywa w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn – 07.06.2026 r.

• czym jest luka płacowa i jak się ja oblicza
• wartościowanie stanowisk pracy
• nowe informacyjne obowiązki pracodawcy – pracownik zapyta o indywidualny i przeciętny poziom wynagrodzenia
• działania pracodawcy w oczekiwaniu na implementację dyrektywy

6. Zatrudnienie cudzoziemca – obywatela Ukrainy po 04.03.2027 r.

• Co z legalizacją zatrudnienia i pobytu obywateli Ukrainy po 04.03.2027 r.?
• CUKR

-procedura wnioskowania

-opłaty

-termin

-prawa wynikające z CUKR

7. System elektronicznej obsługi umów o pracę i umów zlecenia – system e-Umów 07.01.2026 r.

• dla kogo jest dedykowany system?
• jakie umowy są obsługiwane
• jakie czynności obsługi Uop / UZ można dokonać w systemie
• prowadzenie dokumentacji pracowniczej w systemie

8. Zmiany w przepisach antydyskrymianycjnych i antymobbingowych

• nowa definicja molestowania (zmiana w art. 18^3a KP)
• zasada równego traktowania

- wysokość odszkodowania / zadośćuczynienia

- ciężar dowodu

- obowiązek aktywnego i stałego przeciwdziałania naruszeniu zasady równego traktowania: działania prewencyjne, reagowanie, działania naprawcze i wsparcie

• poszerzenie katalogu obowiązków pracodawcy: przeciwdziałania naruszania godności i innych dóbr osobistych
• nowa definicja mobbingu
• przejawy mobbingu
• zadośćuczynienie i odszkodowanie za mobbing według nowych zasad
• warunki zwolnienia pracodawcy od odpowiedzialności za mobbing
• postępowanie sądowe w sprawach o mobbing
• nowy obowiązek pracodawcy: wprowadzenie zasad, trybu oraz częstotliwości działań (obwieszczenie / regulamin pracy)
• termin wejścia w życie zmian

9. Zmiany w minimalnym wynagrodzeniu za pracę 2027 r. – nowa ustawa wdrażająca dyrektywę unijną

1) Dodatki i świadczenia oparte na minimalnym wynagrodzeniu za pracę

- dodatku za pracę w porze nocnej,

- wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestoju,

- kwoty wolnej od potrąceń,

- wysokości wpłat do PPK – wzrost obejmie zarówno składki pracodawcy, jak i pracownika,

- wynagrodzenia za czas choroby,

- odszkodowanie za  mobbing i nierówne traktowanie

-  maksymalna wysokości odprawy w związku ze zwolnieniem

2) Planowana zmiana w sposobie ustalania wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę

3) Minimalna stawka godzinowa

• komu nie trzeba zapewniać minimalnej stawki godzinowej
• wysokość minimalnej stawki godzinowej
• termin wypłaty wynagrodzenia z UZ – zmiana (do 10. kolejnego miesiąca)

10. Zmiana w ustawie o PIP – możliwość przekształcenia umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę na podstawie decyzji inspektora PIP – wzmożone kontrole od lipca 2026

• kiedy umowa cywilnoprawna jest ryzykowna i jak ograniczyć ryzyka?
• decyzja inspektora i tryb odwoławczy
• decyzja inspektora PIP a swoboda zawierania umów – czy inspektor przekształci umowę wbrew woli zatrudnionego
• checklista pytań PIP