Jak uniknąć przymusowego przekształcenia przez PIP umów B2B w stosunek pracy: potencjalne skutki podatkowe i składkowe dla pracodawców - lipiec 2026 r. (Prof. dr hab. Witold Modzelewski)

Słuchacze otrzymają w formie elektronicznej pierwszą na rynku książkę dotyczące problematyki szkolenia pt. PRZYMUSOWE „PRZEKSZTAŁCENIE” UMÓW CYWILNOPRAWNYCH W STOSUNEK PRACY: NOWE UPRAWNIENIA PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI PRACY”

Od 8 lipca br. wszyscy profesjonalni zleceniodawcy korzystający z usług samozatrudnionych (B2B) lub świadczących na podstawie innych umów cywilno-prawnych mogą być zmuszeni przez PIP do przekształcenia tych umów w stosunek pracy. Kontrole wykonywane przez Państwową Inspekcję Pracy będą skutkowały wydaniem poleceń lub decyzji narzucających zleceniodawcy status zatrudniającego ze wszystkimi konsekwencjami podatkowymi oraz składkowymi (PIT, ZUS, VAT). Okręgowy Inspektor Pracy może również skierować powództwo o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy ze skutkiem wstecznym.

Ustawa ta przewiduje również 12-miesięczny okres abolicji dla tych zleceniodawców, którzy dobrowolnie dostosują umowy cywilno-prawne (w tym B2B) do wymogów prawa pracy. Dobrowolne przekształcenie będzie skutkowało brakiem zastosowania grzywny w wysokości od 2 do 60 tysięcy złotych.

Celem szkolenia, adresowanego głównie do potencjalnych pracodawców, którzy korzystają z usług wykonywanych przez osoby fizyczne jako samozatrudnionych lub przez innych zleceniobiorców,  jest szczegółowy instruktarz postępowania w przypadku, gdy na podstawie nowej ustawy PIP wyda decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy lub będzie wydany w tej sprawie wyrok przez właściwy sąd pracy. Podstawowe znaczenie mają w tym przypadku skutki podatkowe (PIT, VAT) oraz składkowe (składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne) po stronie byłego zleceniodawcy, który tym samym stał się pracodawcą. Dotyczy to również wpłat na fundusze, które obciążają płatnika. Omówione będą również sposoby aneksowania tych umów B2B, aby legalnie uniknąć tych konsekwencji.

1. Jakie umowy cywilno-prawne mogą być przedmiotem kontroli wykonywanej przez PIP w celu ustalenia stosunku pracy?
2. W jaki sposób mogą zakończyć się kontrole wykonywane przez PIP w tym w szczególności:

- kiedy wydane jest polecenie usunięcia naruszeń?

- kiedy wydawana jest decyzja stwierdzająca istnienie stosunku pracy przez Okręgową Inspekcję Pracy?

- w jakich przypadkach organy PIP mogą skierować sprawę do sądu pracy o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy?

- które z działań PIP podjętych na podstawie kontroli wywołują skutek wsteczny dla usługobiorcy przekształconego w pracodawcę?

3. Jakie nowe sankcje mogą być nałożone przez PIP i w jakich przypadkach?
4. Jak przekształcić umowy B2B oraz umowy o dzieło i zlecenia, aby uniknąć przymusowego przekształcenia ich w stosunek pracy:

- jakie zapisy umowy jednoznacznie potwierdzają istnienie stosunku pracy?

- czy formalne możliwość powierzenia wykonania usługi podwykonawcy ma istotnie znaczenie?

- jak określić zasady odpowiedzialności wykonawcy usługi, czym się różni „wykonanie czynności pod kierownictwem” od „nadzoru zleceniodawcy nad wykonaniem usługi”?

- jaki zakres samodzielności w wykonywaniu usługi jest niezbędny dla wyeliminowania ryzyka przekształcenia umowy w stosunek pracy?

5. Jakie są obowiązki płatnika PITw przypadku gdy przekształcono umowę B2B lub umowę zlecenia w stosunek pracy:

- w jakich przypadkach należy wpłacić niepobrane zaliczki ze środków płatnika?

- czy korygując dotychczasowe rozliczenia można obciążyć pracownika kwotą składek („unettowienie” wynagrodzeń)?

- czy były zleceniobiorca w przypadku umów B2B musi skorygować wystawione dotychczas faktury?

- jak ujmuje te korekty w PIT 4R, a jeśli tak, to za który okres?

- jak opodatkować nieodpłatne świadczenia, które otrzymał były zleceniobiorca od płatnika?

- czy zapłacone przez płatnika ze swoich dochodów zaliczki na PIT są kosztem uzyskania przychodów?

6. Co musi zrobić były zleceniobiorca w przypadku przekształcenia umów cywilno-prawnych (B2B) w stosunek pracy z tytułu niepobranych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (ZUS)?

- czy można obciążyć byłego zleceniobiorcę ciężarem niepobranych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne?

- za jaki okres nowy pracodawca ma obowiązek zapłacić z własnych środków niepobrane od pracownika składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne?

- czy naliczając składki należy brać pod uwagę kwotę brutto, czy też netto uzyskanych przez byłego zleceniobiorcą przychodów; czy „oskładkowuje” się kwotę VAT z faktur wystawionych przez samozatrudnionego?

- czy niepobrane składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne zapłacone ze środków płatnika są kosztem uzyskania przychodów?

7. Jak należy rozliczyć byłego samozatrudnionego będącego podatnikiem VAT, któremu przekształcono umowę cywilno-prawną w stosunek pracy:

- czy były samozatrudniony powinien wystawić faktury korygujące?

- czy korygujemy (wstecznie albo na bieżącej deklaracji) podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez byłego samozatrudnionego?

- czy potencjalna zaległość powstała w podatku VAT u zleceniodawcy może dotyczyć okresów poprzedzających wydanie decyzji przez PIP?

- kiedy należy skorygować w przypadku przekształcenia samozatrudnienia w stosunek pracy JPK_V7  byłego zleceniodawcy?