Rewolucja w systemie budżetowym i nowa klasyfikacja budżetowa – warsztaty przygotowujące do wdrożenia – (Tomasz Wojtania)

Miejsce: Zakopane, luksusowy Hotel Belvedere, położony w Zakopanem  przy wylocie jednej z najpiękniejszych tatrzańskich dolin - Doliny Białego. Do dyspozycji gości: drink-bar, kawiarnia, podziemne garaże i parking, centrum rekreacyjne: basen, hydromasaż, solarium, siłownia, masaże, sauna fińska, sauna turecka. 

Przygotowanie do wdrożenia reformy systemu budżetowego i nowej klasyfikacji budżetowej - wzory i schematy prawidłowych księgowań dochodów i wydatków budżetowych z podatkiem vat w świetle nowej klasyfikacji budżetowej

Ustawa z 27 lutego 2026 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 30 marca 2026 poz.426) zawiera przepisy mające na celu wdrożenie rozwiązań zmierzających do zrealizowania Reformy Systemu Budżetowego (RSB) w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).

W Dzienniku Ustaw z 28 kwietnia 2026 roku Minister Finansów i Gospodarki (pozycja 582) opublikował całkiem nową klasyfikację budżetową, czyli Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 roku w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych.

Nowe przepisy wprowadzają zamiany w systemie klasyfikacyjnym – wprowadzają przede wszystkim nowy układ grup wydatków budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego określonych w ustawie o finansach publicznych (art. 124 i odpowiednio art. 236). Dotychczasowe grupy wydatkowe zostaną zastąpione nowymi, co w fundamentalny sposób wpływa na planowanie budżetowe i wykonywanie budżetu. Przykładowo dotychczasowe wydatki bieżące na zakup np. sprzętu i uzbrojenia, komputerów, zbiorów bibliotecznych czy środków dydaktycznych stanowiących środki trwałe staja się z mocy prawa wydatkami majątkowymi. Duża zmiana dotyczy również podatku VAT. Zgodnie z obowiązującymi od 14 kwietnia 2026 roku przepisami podatek VAT jest ustawowym wydatkiem bieżącym.

Zmiany klasyfikacji budżetowej wynikają z faktu, iż odstępuje się w niej od uwzględniania Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). W wyniku wieloletnich zmian i ewolucji klasyfikacji budżetowej oraz obszarów objętych klasyfikacją PKD, dotychczasowe powiązania między nimi straciły swoje uzasadnienie i użyteczność. Zmiany zachowują obecną strukturę klasyfikacji i podział na: dział, rozdział, paragraf. W związku z tym najistotniejsze zmiany są wprowadzane w części paragrafowej klasyfikacji. W rozporządzeniu ujęto nowe numery paragrafów wchodzące w skład nowych grup wydatkowych określonych w art. 124 i odpowiednio w art. 236 ustawy o finansach publicznych. Zastosowana zostanie również nowa zasada „dwustronności” podziałek w odniesieniu do większości tytułów występujących zarówno po stronnie dochodów jak i wydatków.

Zmieniona klasyfikacja będzie lepiej odpowiadać na potrzeby budżetowe i statystyczne. Celem zmiany jest zwiększenie przejrzystości informacji pozyskiwanych za pomocą klasyfikacji, a także zapewnienie większej spójności z systemami statystycznymi. Ministerstwo Finansów opracowało specjalne klucze przejścia z dotychczasowej klasyfikacji paragrafowej na nową, które zostaną udostępnione uczestnikom szkolenia.

W 2017 roku w celu zapewnienia jednolitego ewidencjonowania danych w zakresie gospodarowania środkami publicznymi minister właściwy do spraw finansów publicznych będzie zamieszczał na stronie internetowej wytyczne w zakresie przypisywania paragrafów klasyfikacji do kont księgowych. Wynikające z dziś obowiązujących przepisów wytyczne zostaną omówione na szkoleniu. Ich wdrożenie jest niezbędne do prawidłowego zamknięcia roku 2026 i otwarcia roku 2027 na nowych przepisach.

Nowe przepisy spowodują zmiany w obszarze zarządzania budżetem państwa i budżetem jednostki samorządu terytorialnego, w tym w zakresie zadań zleconych i dotyczą m.in. usprawnienia procesów związanych z opracowaniem projektów planów/planów finansowych wg. nowych przepisów na rok 2027 oraz harmonogramu dochodów i wydatków, czy udoskonalenie warstwy prezentacyjnej budżetu 2027.

Nowe przepisy spowodują również zmiany w obszarze zarządzania inwestycjami publicznymi, gdyż obejmują pakiet przepisów, które mają na celu zwiększenie przejrzystości procesu planowania inwestycji publicznych, poprawę jakości przygotowania i zbierania danych na temat nowych inwestycji, a w rezultacie zwiększenie efektywności i gospodarności wydatkowania środków publicznych.

Szkolenie dla wszystkich jednostek sektora finansów publicznych.

Plan szkolenia:

Dzień 1

1. Podstawy prawne systemu finansów publicznych w Polsce oraz zmiany dyrektywy ws. ram budżetowych w zakresie obowiązku wdrożenia rozporządzenia ESA2010 do 31.12.2025.
2. Reforma systemu budżetowego (RSB) i nowy art. 124 oraz zmieniony art. 236 w ustawie o finansach publicznych (UoFP).
3. Nowe rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 roku w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych – nowa klasyfikacja budżetowa i jej związek z nowym art. 124 i art. 236 UoFP.
4. Nowy załącznik nr 1 – nowa klasyfikacja działów i rozdziałów, w tym problem z SMUP w JST.
5. Nowy załącznik nr 2 - klasyfikacja paragrafów dochodów, przychodów i środków oraz paragrafów wydatków i środków, czwarta cyfra klasyfikacji budżetowej, grupy wydatków BP, grupy wydatków JST, nowe nazwy paragrafów oraz nowe objaśnienia.
6. Nowe numery i nowe nazwy paragrafów oraz znaczenie symboli „D” i „W” – nowa zasada dwustronności podziałek klasyfikacji budżetowej.
7. Symbole dla grup wydatków BP i grup wydatków JST i ich związek z nowym art. 124 i odpowiednio z art. 236 UoFP.
8. Nowy załącznik nr 3 - klasyfikacja paragrafów przychodów, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 4 UoFP oraz paragrafów rozchodów o których mowa w art.6 ust 2 UoFP.
9. Nowy załącznik nr 4 - szczegółowa klasyfikacja wydatków dla zadań z zakresu bezpieczeństwa zewnętrznego.
10. Nowy załącznik nr 5 - szczegółowa klasyfikacja wydatków dla zadań z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego.
11. Planowanie budżetowe na rok 2027 a wykonanie budżetu za rok 2026 - klucz przejścia dochody i klucz przejścia wydatki za starej na nową klasyfikację budżetową wg. wyjaśnień MF do nowej klasyfikacji budżetowej.
12. Klucze przejścia wg. praktyki i przypisywanie paragrafów do kont księgowych wg. starej i nowej klasyfikacji budżetowej oraz wynikające z błędnych księgowań problemy z kluczem przejścia wymagające zmian w polityce rachunkowości na rok 2026 – przykłady z praktyki, np. paragraf 425 a paragraf 703 i 704, paragraf 424 a paragraf 701 i 777 i problem z środkami dydaktycznymi, paragraf 421 a paragraf 701, 702 i paragraf 711 i 712 i problem z niskocennymi środkami trwałymi np. komputerami oraz WNiP, paragraf 605 i 606 a paragraf 720 itp..
13. Wstępne wytyczne w zakresie przypisywania paragrafów klasyfikacji budżetowej do kont księgowych 2027 – ujednolicenie księgowań i zastosowania podziałek klasyfikacji budżetowej na kontach księgowych w świetle nowego art 40a ustawy o finansach publicznych w roku 2026 w celu prawidłowego przejścia na nowe przepisy obowiązujące w roku 2027.
14. Nadchodzące zmiany w przepisach o rachunkowości i w planach kont na rok 2027 – projekt nowego jednolitego planu kont dla JSFP.
15. Nowa klasyfikacja budżetowa w praktyce w poszczególnych rodzajach JSFP 2026/2027 i terminy obowiązywania nowych przepisów.

Dzień 2

1. Zasady gospodarki budżetowej państwowych i samorządowych jednostek budżetowych obowiązujące w roku 2026 – dochody i wydatki budżetowe z podatkiem VAT a paragraf 453 podatek VAT i jego odmienne zastosowanie w państwowych i samorządowych jednostkach budżetowych w zakresie używania paragrafu 453 do podatku VAT naliczonego do odliczenia i wpłat podatku VAT na zmniejszenie właściwego paragrafu dochodów.
2. Zmiany ustawy o finansach publicznych na rok 2026/2027 i zaliczenie podatku VAT do ustawowych wydatków bieżących, nowy paragraf nowej klasyfikacji budżetowej „101” na rok 2027, który ma zastosowanie do ewidencjonowania wydatków dotyczących zapłaty podatku VAT należnego (kiedy VAT należny jest wyższy od VAT naliczonego) -dostosowanie ewidencji księgowej do nowych przepisów.
3. Klucz przejścia dochody (paragraf 014) i klucz przejścia wydatki (paragraf 453) za starej na nową klasyfikację budżetową (paragraf 101) wg. wyjaśnień MF i wg. praktyki - przypisywanie paragrafów do kont księgowych wg. starej i nowej klasyfikacji budżetowej oraz wynikające z błędnych księgowań problemy z kluczem przejścia wymagające zmian w polityce rachunkowości na rok 2026.
4. Fakturowanie w KSeF a fakturowanie poza KSeF, płatności a obowiązek podawania numeru KSeF, potwierdzenia transakcji, kody QR i daty dokumentów księgowych w KSeF – problem żłobków, przedszkoli, szkół, internatów, burs, sanepidu, weterynarii i innych jednostek, które wskutek błędnych interpretacji do dziś nie wdrożyły art. 60-67 ustawy o finansach publicznych i błędnie generują faktury VAT.
5. KSeF a nieprawidłowości dot. nazwy nabywcy/sprzedawcy występujące w miastach na prawach powiatu, np.: nieprawidłowa nazwa: Gmina Wrocław, Gmina Gdańsk, prawidłowa nazwa: Wrocław-miasto na prawach powiatu, Gdańsk- miasto na prawach powiatu.
6. Polityka rachunkowości 2026/2027 a zasady wyceny aktywów i pasywów obowiązujące w jednostkach budżetowych oraz zasady prezentacji danych w sprawozdawczości budżetowej (typu RB) i w sprawozdawczości finansowej – omówienie instrukcji do sprawozdań i pełnych wzajemnych sprzeczności wyjaśnień MF, RIO, KRRIO i NIK standardowe konta planu kont dla celów KSeF, w tym dot. usług wykonanych a nie zafakturowanych w KSeF.
7. Wzory i schematy prawidłowych księgowań oraz przepływów finansowych podatku VAT i MPP dla państwowych jednostek budżetowych, w tym z uwzględnieniem wydzielonych rachunków dochodów, o których mowa w art. 11a ustawy o finansach publicznych: (załącznik 3) / organ podatkowy (zarządzenie MF i konto 235 dla IAS) / organ budżetowy (załacznik1) oraz specyficzne zastosowanie paragrafu 453 VAT do faktur zakupowych i VAT naliczony podlegający odliczeniu wynikające z pisma MF: BP1-4071/93c/2007/1189 z 9.08.2007 – szczególna rola rozporządzenia Ministra Finansów z 15 stycznia 2014 roku w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania budżetu państwa oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 roku w sprawie rodzajów i trybu dokonywania operacji na rachunkach bankowych prowadzonych dla obsługi budżetu państwa w zakresie krajowych środków finansowych oraz zakresu i terminów udostępniania informacji o stanach środków na tych rachunkach.
8. Wzory i schematy prawidłowych księgowań oraz przepływów finansowych podatku VAT i MPP dla urzędu i samorządowych jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, w tym z uwzględnieniem wydzielonych rachunków dochodów, o których mowa w art. 223 ustawy o finansach publicznych: (załącznik 3) / urząd (załącznik 3 paragraf 9) / organ budżetowy (załącznik 2) oraz prawidłowe zastosowanie paragrafu 453 VAT w świetle art. 249 ustęp 3 ustawy o finansach publicznych i art. 4-5 ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie zadań własnych i zleconych z uwzględnieniem mechanizmu podzielonej płatności.
9. Obroty i salda poszczególnych kont jako dane księgowe, a zasady sporządzania wybranych sprawozdań z podatkiem VAT w zakresie budżetu państwa: RB-27, RB-28, RB-34.
10. Obroty i salda poszczególnych kont jako dane księgowe, a zasady sporządzania sprawozdań z podatkiem VAT w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego: RB-27S, RB-27ZZ, RB-28S, RB-34S.
11. Specyfika sprawozdań w zakresie operacji finansowych - zasady wyceny aktywów i pasywów z podatkiem VAT dla sprawozdań: RB-Z i RB-N.

Dzień 3

Warsztaty praktyczne przygotowujące do wdrożenia RSB i nowej klasyfikacji budżetowej - przygotowanie planu finansowego na rok 2027 oraz odpowiedzi na pytania.

Opinie Uczestników naszych szkoleń wyjazdowych:

• „Zawsze super miejsce zakwaterowania. Ja osobiście uwielbiam Sopot. Zakwaterowanie w hotelu przy plaży. W przerwie wychodzisz z filiżanką kawy na plażę. Kolacja w Barze Przystań!!!”
• Wielkie dzięki. Z podatków elita Instytutu pod przewodnictwem Pana Profesora. Dzięki raz jeszcze. Polecam.”
• „Poza wykładami zawsze wycieczka w ciekawe miejsce z genialnymi przewodnikami. Ostatnio jeszcze kolacja na plaży!”
• „Szkolenie było bardzo merytoryczne i dobrze zorganizowane. Cieszę się, że mogłam poszerzyć swoją wiedzę na temat podatków w tak inspirującym miejscu jak Sopot.”
• „Dzięki temu wyjazdowi zyskałam praktyczną wiedzę i odpowiedzi na wiele pytań. Lokalizacja w Sopocie była świetnym dodatkiem do szkolenia. Organizacja na piątkę”
• „Bardzo cenne warsztaty i ciekawe case studies. Zakopiec jako miejsce szkolenia dodaje wyjątkowego klimatu.”
• „Miejsce szkolenia w Sopocie umożliwia nie tylko naukę, ale także chwilę relaksu nad morzem po intensywnych zajęciach.”
• „Wypełniłam ankietę. Same szóstki. Byłam po raz 4. Za rok po raz 5😊
• "Szkolenie było bardzo pouczające, a widoki w Zakopanem i wycieczka w góry dodały wyjątkowego charakteru. Przewodnik żartowniś był świetny i z pasją opowiadał o Tatrach."
• "Szkolenie z podatków bardzo mi się przydało, a wycieczka w góry to świetny sposób na relaks i integrację. Zakopane ma niesamowity klimat, polecam zarówno szkolenie, jak i wycieczkę. I Karczmę oczywiście"
• "Organizacja na najwyższym poziomie, a wycieczka na Rusinową Polanę była niesamowitym doświadczeniem – nie wiedziałam, że przy tak małym wysiłku można liczyć na TAKIE widoki"
• "Góry to magiczne miejsce na szkolenie. Organizator i przewodnik super! – ludzie z pasją"
• „Tym razem Kraków. Byłam z Instytutem ponad 20 razy w pięknych miejscach. Jak zawsze na waszych szkoleniach super atmosfera."
• „W czasie szkolenia spotkaliśmy Annę Dymną i Ojca Mateusza. Kręcili serial w czasie naszego szkolenia w Sandomierzu. Pan Jarek załatwił również degustację win sandomierskich i wykład lokalnego winiarza.”
• „Poza wykładami super organizacja i atmosfera. Pan, który zajmuje się organizacją na miejscu w czasie szkoleń wyjazdowych wprowadza w grupę uczestników super atmosferę. Czuję się zawsze jak bym była na wycieczce klasowej. Zawsze żal wyjeżdżać”.
• „Co roku jadę z Wami w jakieś piękne miejsce. Dużo praktycznej wiedzy i zawsze zakwaterowanie w świetnej lokalizacji.”